Matching-algoritme
Bestaande algoritmen voldoen niet bij de vereiste datasetgrootte en latency. Het bedrijf ontwikkelt een nieuwe partitionerings- en scoringsmethode.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
SOFTWARE · SAAS · ALGORITMEN · AI
WBSO software: wanneer is programmatuur technisch nieuw?
Bij software is de grens tussen bouwen en ontwikkelen het lastigst. RVO kijkt niet naar het systeem, maar naar het technische probleem en het nieuwe werkingsprincipe dat u in code realiseert. Softwareontwikkeling kan voor WBSO in aanmerking komen wanneer u zelf technisch nieuwe programmatuur ontwikkelt, daarbij concrete programmeertechnische knelpunten oplost en het nieuwe informatietechnologische werkingsprincipe vastlegt in een formele programmeertaal. Alleen een nieuwe functionaliteit, applicatie of gebruikerservaring is niet voldoende.
DOOR PETER KLAREN · BIJGEWERKT 19 SEPTEMBER 2026 · BRON: RVO-HANDLEIDING 2026
OP DEZE PAGINA
Wanneer komt softwareontwikkeling voor WBSO in aanmerking?
Er moeten technische risico’s of onzekerheden bestaan en de oplossing mag niet eenvoudig met bestaande technologie kunnen worden gerealiseerd. RVO toetst bij programmatuur expliciet of u zelf technisch nieuwe programmatuur in een formele programmeertaal ontwikkelt, programmeertechnische problemen benoemt en deze zelf oplost.
01
Technisch doel
Wat moet technisch mogelijk worden gemaakt?
02
Programmeertechnisch knelpunt
Wat lukt technisch niet met bestaande technologie?
03
Eigen oplossingsrichting
Welke technisch nieuwe programmatuur ontwikkelt u zelf?
04
Werkingsprincipe realiseren
In welke programmeertaal wordt het principe gerealiseerd en getest?
Programmatuur moet in een formele programmeertaal worden ontwikkeld
Een model, architectuur, algoritme of technische beschrijving kan intellectueel zeer vernieuwend zijn, maar valt daarmee nog niet automatisch onder WBSO-softwareontwikkeling. Het kwalificerende ontwikkelwerk moet worden gerealiseerd in programmatuur in een formele programmeertaal. Ook bij een algoritme geldt: alleen het formuleren ervan is niet voldoende; het moet daadwerkelijk in programmatuur worden gerealiseerd.
| Situatie | Voldoende voor WBSO? |
|---|---|
| Een nieuw optimalisatie-algoritme mathematisch uitwerken | Niet voldoende op zichzelf |
| Het algoritme daadwerkelijk ontwikkelen in bijvoorbeeld Python, C++ of Rust, waarbij programmeertechnische knelpunten worden opgelost om de gewenste performance te bereiken | Mogelijk WBSO |
Technisch nieuw versus functioneel nieuw
Dit is de belangrijkste afbakening bij software-WBSO. RVO maakt dit onderscheid expliciet: het bouwen van een nieuwe functionaliteit op basis van beschikbare technologie is geen technisch nieuwe programmatuur.
| Softwareontwikkeling | Waarschijnlijk WBSO? | Waarom |
|---|---|---|
| Nieuwe user-interface bouwen | Meestal niet | Functioneel nieuw, geen technische ontwikkeling. |
| Nieuwe SaaS-feature met bestaande frameworkcomponenten | Meestal niet | Bekende technologie wordt toegepast. |
| Nieuw matching-algoritme omdat bestaande methoden performance-eisen niet halen | Mogelijk | Programmeertechnisch knelpunt met onzekere haalbaarheid. |
| Nieuwe databaseomgeving configureren | Meestal niet | Toepassing van bestaande technologie. |
| Eigen datastructuur/indexeringsmethode vanwege latency- of geheugengrenzen | Mogelijk | Technisch nieuw werkingsprincipe. |
| Twee bestaande systemen koppelen via een API | Meestal niet | Implementatie/integratie van bestaande techniek. |
| Eigen realtime protocol omdat beschikbare protocollen latency niet halen | Mogelijk | Concreet technisch knelpunt. |
| Nieuw AI-model trainen met bestaand framework | Op zichzelf niet | Toepassing van bestaande technologie. |
Uw softwareproduct is niet het WBSO-projectprobleem
RVO geeft zelf het voorbeeld: het project is een systeem dat routes plant; het informatietechnologische probleem is dat het bestaande algoritme de vereiste specificaties niet haalt.
Niet voldoende: “Wij ontwikkelen een nieuw SaaS-platform.”
Wél concreet: “De huidige zoekstructuur vereist lineaire vergelijking van 15 miljoen records waardoor de responstijd boven 800 ms uitkomt; beschikbare indexeringsmethoden voldoen niet binnen onze geheugenlimiet.”
Wanneer kan algoritmeontwikkeling WBSO zijn?
Niet het bedenken van een algoritme is bepalend, maar de programmatuurontwikkeling waarmee een technisch knelpunt wordt opgelost. Relevante categorieën zijn onder meer:
routeplanningmatchingschedulingconstraint solvingsearch/indexingcompressiebeeldverwerkingrealtime optimalisatieanomaly detectionresource allocation
Matchingplatform
Doel: 250.000 kandidaten realtime vergelijken. Knelpunt: bestaande matchingbenadering schaalt boven 50.000 records niet binnen de vereiste latency. Oplossingsrichting: nieuwe partitionerings- en scoringsmethode. Onzekerheid: vooraf is niet bekend of de gewenste recall en latency tegelijkertijd haalbaar zijn.
Performance en schaalbaarheid
Loopt een bewezen aanpak bij uw volumes aantoonbaar stuk? Concrete meetbare knelpunten maken een aanvraag sterker:
| Categorie | Voorbeeld |
|---|---|
| Latency | Van 800 ms naar <50 ms. |
| Throughput | 100 transacties/sec → vereist 10.000/sec. |
| Memory | Dataset past niet meer binnen beschikbaar geheugen. |
| Concurrency | Deadlocks/race conditions bij hoge parallellisatie. |
| Storage | Bestaande indexering wordt exponentieel te zwaar. |
| Realtime | Eventverwerking moet binnen 5 ms plaatsvinden. |
Belangrijke nuance: een zware performance-eis is op zichzelf nog geen WBSO. Het gaat erom dat bestaande technieken aantoonbaar tekortschieten en u zelf een technisch nieuwe programmatuuroplossing moet ontwikkelen.
Distributed systems en realtime verwerking
WBSO kan relevant worden bij nieuwe oplossingen voor:
distributed consensusconcurrencydata consistencyfault tolerancestate replicationrealtime synchronisatiedistributed schedulingmessaging onder harde latency-eisen
Let op: het toepassen van Kafka, Kubernetes, Redis, PostgreSQL-replicatie of een bestaand consensusprotocol is op zichzelf geen technisch nieuwe programmatuur. De technische onzekerheid moet zitten in wat u zelf nieuw ontwikkelt, niet in het feit dat de architectuur complex is.
Embedded software
Embedded software kan goed aansluiten op de WBSO-criteria wanneer harde beperkingen in timing, geheugen, energieverbruik of hardware-interactie leiden tot concrete programmeertechnische knelpunten waarvoor geen bekende oplossing beschikbaar is.
realtime motor controlsensor fusionmemory-constrained deviceslow-power schedulingrealtime machinecommunicatieFPGA/MCU-interactie
RVO noemt zelf als voorbeeld realtime synchronisatie en bijregeling van machines met eigen programmatuur in C als mogelijk S&O.
AI, machine learning en computer vision
RVO geeft in de Handleiding 2026 het voorbeeld van een bedrijf dat TensorFlow gebruikt om een model te trainen: omdat geen eigen programmatuurontwikkeling plaatsvindt, is dat geen technisch nieuwe programmatuur. Tegelijk noemt RVO zelf ontwikkelde bots/AI-techniek in Python en R als mogelijk S&O.
| AI-activiteit | WBSO software? |
|---|---|
| API van OpenAI, Anthropic of Gemini integreren | Doorgaans niet |
| Prompt engineering | Op zichzelf niet |
| Bestaand model fine-tunen | Niet automatisch |
| TensorFlow/PyTorch gebruiken en standaardmodel trainen | Niet automatisch |
| Eigen technisch nieuwe inference-pipeline vanwege latency-/geheugenproblemen | Mogelijk |
| Eigen algoritmiek voor modelcompressie of scheduling | Mogelijk |
| Zelf technisch nieuwe software rond multimodale verwerking | Mogelijk |
| RAG-app bouwen met standaardvector database en framework | Doorgaans niet alleen daarom |
| Eigen indexerings-/retrievalmethode vanwege aantoonbaar technisch probleem | Mogelijk |
API’s, databases en integratie
Het technisch nieuw integreren of laten samenwerken van bestaande softwarecomponenten kan mogelijk S&O zijn, maar dan moeten die componenten hoofdzakelijk zelf zijn ontwikkeld en al binnen de onderneming worden toegepast.
Meestal geen WBSO
- REST/GraphQL API gebruiken
- bestaande SaaS-systemen koppelen
- gegevens transformeren
- webhook-integraties
- middleware configureren
Mogelijk wel
Als de technische uitdaging zit in een zelf ontwikkeld nieuw communicatie- of samenwerkingsprincipe en aan de overige voorwaarden wordt voldaan.
RVO-contrast: realtime synchronisatie van machines via eigen C-programmatuur kan mogelijk S&O zijn, terwijl machines koppelen via beschikbare API’s geen technisch nieuwe programmatuur is.
Wat valt meestal wel en niet onder WBSO-software?
Mogelijk WBSO
- eigen technisch nieuwe algoritmiek
- nieuwe realtime verwerking
- nieuwe data-indexeringsmethode
- technisch nieuwe synchronisatie
- embedded programmatuur met harde constraints
- nieuwe compression-, scheduling- of processingmethode
- eigen AI-infrastructuur met programmeertechnisch knelpunt
Meestal geen WBSO
- standaard CRUD-applicaties
- front-end
- dashboards
- CMS-configuratie
- standaard API-koppelingen
- implementatie van libraries
- cloudmigratie
- standaard databaseconfiguratie
- functioneel ontwerp
- architectuurdocumentatie
- prompt engineering
- alleen modeltraining
- first use van een nieuwe technologie
RVO noemt het leren gebruiken van een voor het bedrijf nieuwe ontwikkelomgeving expliciet geen S&O: “first use” wordt als leerfase gezien.
Voorbeelden van WBSO-softwareontwikkeling
De volgende situaties illustreren waar softwareontwikkeling technisch onzeker kan worden. Het zijn geanonimiseerde voorbeeldsituaties, geen claims over specifieke klanten.
Realtime machinebesturing
Beschikbare protocollen leveren te hoge jitter. Het bedrijf ontwikkelt eigen realtime synchronisatieprogrammatuur.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
Embedded sensor
Geheugen- en energiebeperkingen verhinderen de bestaande benadering. Het bedrijf ontwikkelt een nieuwe low-power verwerkingsroutine.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
Distributed database
Bestaande replicatiestrategieën leveren onvoldoende consistency-latency-combinatie. Het bedrijf ontwikkelt een eigen consistency-mechanisme.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
Computer vision
De bestaande inferencepipeline haalt de vereiste framerate niet op edgehardware. Het bedrijf ontwikkelt een nieuwe verwerkingsroutine.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
AI/RAG-retrieval
Standaard retrieval levert onvoldoende precisie binnen het latency- en memorybudget. Het bedrijf ontwikkelt een eigen indexerings- en rankingtechniek.
KNELPUNT → EIGEN RICHTING → TECHNISCH BEWIJS
Bekijk ook WBSO-voorbeelden en de samengestelde WBSO-cases.
Hoe beschrijft u software in een WBSO-aanvraag?
RVO vraagt in het officiële projectformulier expliciet naar programmeertalen, ontwikkelomgevingen, tools, technische nieuwheid, risico’s en onzekerheden.
- Technisch doel: wat moet technisch mogelijk worden?
- Programmeertechnisch knelpunt: wat lukt technisch niet?
- Bestaande techniek: waarom lossen frameworks/libraries dit niet op?
- Oplossingsrichting: wat gaat u zelf technisch ontwikkelen?
- Technische onzekerheid: waarom is vooraf niet zeker dat het werkt?
- Programmatuur: in welke taal/omgeving wordt het principe gerealiseerd?
Gebruik de uitgebreide handleiding voor een sterke WBSO-projectomschrijving en het stappenplan voor WBSO aanvragen.
Projectadministratie voor software
Git-historie, tickets en technische ontwerpen zijn een goede basis. Breid dit uit met:
- commits en pull requests;
- issue tracker;
- technische experimenten;
- benchmarkresultaten;
- performanceprofielen;
- testlogs;
- architecture decision records;
- prototypes;
- meetresultaten;
- documentatie van mislukte oplossingsrichtingen.
Niet alles hoeft aanwezig te zijn. Het punt is dat de administratie zichtbaar maakt welke technische werkzaamheden werkelijk zijn verricht. Bekijk de volledige eisen bij WBSO-projectadministratie.
WBSO software in 2027: wat verandert er mogelijk?
Het kabinet onderzoekt momenteel hoe de WBSO beter kan aansluiten op ontwikkelingen in AI en moderne softwareontwikkeling. De precieze aanpassingen zijn nog niet vastgesteld. Zodra nieuwe criteria bekend zijn, actualiseren wij deze pagina.
Veelgestelde vragen over WBSO-software
Wanneer is programmatuur technisch nieuw?
Wanneer u zelf een nieuw informatietechnologisch werkingsprincipe ontwikkelt en dit in een formele programmeertaal realiseert, waarbij concrete programmeertechnische knelpunten worden opgelost.
Is een nieuwe app of feature automatisch WBSO?
Nee. Een innovatieve app is niet automatisch WBSO. De vraag is welk informatietechnologisch probleem u zelf oplost en welk technisch nieuw werkingsprincipe u daadwerkelijk in programmatuur realiseert.
Kan het trainen van een AI-model WBSO zijn?
Het trainen van een standaardmodel met een bestaand framework is op zichzelf geen technisch nieuwe programmatuur. Eigen technisch nieuwe programmatuur eromheen kan wel kwalificeren.
Komt API-integratie in aanmerking voor WBSO?
Meestal niet. Alleen wanneer de technische uitdaging zit in een zelf ontwikkeld nieuw communicatie- of samenwerkingsprincipe kan dit mogelijk kwalificeren.
Moet software in een specifieke programmeertaal worden geschreven?
Nee, maar het werkingsprincipe moet worden gerealiseerd in een formele programmeertaal; alleen een idee of algoritme op papier is onvoldoende.
Kwalificeert performance-optimalisatie als WBSO?
Alleen wanneer bestaande technieken aantoonbaar tekortschieten en u zelf een technisch nieuwe programmatuuroplossing moet ontwikkelen.
Wat telt niet als S&O bij software?
Onder meer standaard CRUD-applicaties, front-end, dashboards, CMS-configuratie, standaard API-koppelingen en het leren gebruiken van een nieuwe ontwikkelomgeving (first use).
Wilt u weten of uw softwareproject voor WBSO in aanmerking komt?
Laat vrijblijvend beoordelen welk informatietechnologisch probleem u oplost en welk technisch nieuw werkingsprincipe u daadwerkelijk in programmatuur realiseert.
BRONNEN EN INHOUDELIJKE CONTROLE
Gecontroleerd door Peter Klaren, WBSO-specialist sinds 2004. Laatst inhoudelijk bijgewerkt: 21 september 2026.