FYSIEKE PRODUCTEN · MACHINES · COMPONENTEN

WBSO productontwikkeling: wanneer komt uw product in aanmerking?

De ontwikkeling van een fysiek product, machine, apparaat of onderdeel kan voor WBSO in aanmerking komen wanneer de oplossing voor uw onderneming technisch nieuw is en u zelf technische knelpunten moet oplossen. Het product hoeft niet nieuw voor de markt of wereldwijd uniek te zijn. Er moeten wel technische risico’s of onzekerheden bestaan en u moet zelf het werkingsprincipe van de oplossing aantonen.

Laat uw product beoordelen Bekijk de WBSO-voorwaarden

DOOR PETER KLAREN · BIJGEWERKT 19 SEPTEMBER 2026 · BRON: RVO-HANDLEIDING 2026

OP DEZE PAGINA

Wanneer valt productontwikkeling onder WBSO?

RVO beoordeelt niet alleen het eindproduct, maar vooral het technische ontwikkeltraject. Een sterke beoordeling volgt vier samenhangende stappen:

Technisch doel

Welke technisch meetbare prestatie wilt u bereiken?

Technisch knelpunt

Waarom lukt dit niet met uw huidige kennis of bekende oplossingen?

Eigen oplossingsrichting

Welke constructie, materiaaltoepassing, elektronica of regeltechniek ontwikkelt u zelf?

Werkingsprincipe aantonen

Met welke prototypes en technische tests bewijst u dat de oplossing werkt?

Voorbeeld actuator: een onderneming wil bij dezelfde afmetingen tweemaal zoveel kracht leveren. De bestaande geometrie veroorzaakt te veel warmte. Het bedrijf ontwikkelt daarom een eigen spoelgeometrie en thermisch pad en toont het werkingsprincipe aan met thermische en mechanische prototypes.

De algemene WBSO-voorwaarden blijven gelden, maar deze pagina concentreert zich op het fysieke ontwikkelobject.

Wat betekent technisch nieuw bij productontwikkeling?

Nieuw voor uw onderneming is niet hetzelfde als alleen een nieuw eindproduct. Het product hoeft niet wereldwijd nieuw te zijn, maar uw onderneming moet technische kennis ontwikkelen die zij nog niet bezit. Een oplossing die met algemeen bekende technieken, leverancierscomponenten of een bestaande aanpak kan worden gerealiseerd, wordt niet automatisch een WBSO-project.

Technische nieuwheid zit bijvoorbeeld in een eigen constructieprincipe, materiaalconcept, meetmethode, elektronisch circuit of thermische oplossing waarvan de haalbaarheid vooraf onzeker is. Lees de verdieping over technische nieuwheid voor de WBSO.

Situatie	WBSO?	Waarom?
Nieuw product samengesteld uit bekende componenten volgens bewezen ontwerpprincipes	Meestal niet	Het product is commercieel nieuw, maar de technische realisatie is bekend.
Bestaand product kleiner maken met standaardengineering	Meestal niet	Alleen maatvoering aanpassen schept geen technisch ontwikkelrisico.
Nieuwe constructie vanwege een onhaalbare sterkte-gewichtverhouding	Mogelijk wel	De onderneming moet zelf een technisch nieuwe constructie ontwikkelen.
Eigen meetprincipe omdat bestaande sensoren onvoldoende nauwkeurig zijn	Mogelijk wel	Het meetprincipe en de technische haalbaarheid zijn nog onzeker.
Bestaand product namaken	Nee	Nabouw is geen eigen technische ontwikkeling.
Nieuw materiaalconcept met conflicterende eigenschappen	Mogelijk wel	Vooraf is onzeker of het vereiste materiaalgedrag haalbaar is.

Technische knelpunten: waar kijkt RVO naar?

Een technisch knelpunt is geen functionele wens zoals “de machine moet sneller”. Beschrijf welke technische eis niet wordt gehaald, welke grootheid wegloopt, welke tolerantie onhaalbaar blijkt en waarom een bekende oplossing niet volstaat. Het knelpunt moet aansluiten op uw eigen technische kennisniveau.

Vakgebied	Voorbeeld technisch knelpunt
Mechanica	Positioneringsnauwkeurigheid wordt niet gehaald door speling, trillingen en vervorming.
Thermisch	Een component overschrijdt de maximale temperatuur bij de vereiste vermogensdichtheid.
Elektronica	De signaal-ruisverhouding is onvoldoende bij de vereiste meetfrequentie.
Materialen	Een materiaalcombinatie delamineert bij cyclische belasting.
Batterijtechniek	Celtemperaturen lopen ongelijk op tijdens snelladen.
Medtech	Een afdichting moet steriliseerbaar blijven zonder verlies van mechanische eigenschappen.
Sensoriek	Drift en hysterese verhinderen de benodigde meetnauwkeurigheid.

Een aanvraag wordt sterker als ieder knelpunt gekoppeld is aan een eigen oplossingsrichting en concrete ontwikkelwerkzaamheden. Alleen risico’s opsommen zonder technisch ontwikkelpad is onvoldoende.

Prototype en WBSO: wanneer telt het mee?

Een prototype kan onderdeel zijn van S&O wanneer het uitsluitend nodig is om het technische werkingsprincipe aan te tonen. Heeft het prototype potentiële gebruikerswaarde—omdat het verkocht, bij dienstverlening ingezet of als bedrijfsmiddel gebruikt kan worden—dan vallen de bouwuren, kosten en uitgaven daarvan buiten de WBSO.

Fase	WBSO
Experimenteel prototype uitsluitend om het werkingsprincipe aan te tonen	Mogelijk wel
Prototype zonder gebruikerswaarde dat daarna wordt vernietigd of niet bruikbaar is	Mogelijk wel
Verkoopbaar prototype of prototype dat als bedrijfsmiddel wordt gebruikt	Niet voor bouwuren, kosten en uitgaven van dat prototype
Definitieve productversie nadat het werkingsprincipe is aangetoond	Niet

RVO-voorbeeld sorteermachine: een experimentele uitvoering in constructiestaal kan nodig zijn om het werkingsprincipe aan te tonen. De latere definitieve uitvoering in roestvast staal is productrealisatie en valt niet meer onder S&O.

Het WBSO-ontwikkelingsproject eindigt zodra het technische werkingsprincipe is aangetoond. Daarna volgen doorgaans productengineering, certificering, industrialisatie en productievoorbereiding.

Welke werkzaamheden vallen wel en niet onder S&O?

De grens loopt tussen technisch ontwikkelen en regulier realiseren. Uren moeten rechtstreeks betrekking hebben op het oplossen van technische knelpunten en het aantonen van het werkingsprincipe.

Werkzaamheid	Beoordeling
Nieuw constructie- of werkingsprincipe ontwikkelen	Wel/mogelijk
Technische prototypes bouwen om de werking aan te tonen	Wel/mogelijk
Nieuwe materiaaltoepassing technisch ontwikkelen	Wel/mogelijk
Technische tests gericht op onzekerheden in het werkingsprincipe	Wel/mogelijk
Styling, ergonomie en vormgeving	Niet
Bestaand product nabouwen	Niet
Routinematige engineering met bekende methoden	Niet
Functioneel testen nadat het werkingsprincipe vaststaat	Niet
Opschalen zonder nieuw technisch probleem	Niet
Productie voorbereiden of opstarten	Niet

Leg tijdens het project per medewerker en per dag vast welke technische werkzaamheden zijn uitgevoerd. Bekijk hiervoor de eisen aan de WBSO-administratie.

Kosten en uitgaven bij productontwikkeling

Naast S&O-loon kunnen directe kosten en uitgaven meetellen. De relatie met het eigen S&O moet duidelijk en uitsluitend dienstbaar zijn aan het project. Bij een prototype is vooral de eventuele gebruikerswaarde doorslaggevend.

Kosten of uitgave	Mogelijk WBSO?
Materialen verwerkt in experimenteel prototype zonder gebruikerswaarde	Ja, mogelijk
Externe partij die een experimenteel prototype bouwt	Kosten mogelijk
Nieuwe meetapparatuur specifiek voor S&O-tests	Mogelijk als uitgave
Huur van specifieke testapparatuur	Mogelijk als kosten
Productiematerialen voor verkoopbare prototypes	Nee
Ingehuurde R&D-engineer	Nee als arbeidskosten
Marktonderzoek	Nee
Octrooikosten	Nee
Opstart en inrichting van productie	Nee

De keuze tussen kostenforfait en werkelijke kosten maakt u voor het kalenderjaar. Lees welke posten en bewijsstukken nodig zijn bij WBSO-kosten en uitgaven en vergelijk de financiële uitkomst met WBSO berekenen.

Voorbeelden van WBSO-productontwikkeling

De volgende situaties illustreren waar fysieke productontwikkeling technisch onzeker kan worden. Het zijn geanonimiseerde voorbeeldsituaties, geen claims over specifieke klanten.

Machinebouw

Een machine moet onderdelen met ±0,05 mm positioneren. Thermische vervorming en speling verhinderen dit. Het bedrijf ontwikkelt een stijvere constructie en compensatiemethode.