WBSO-SPECIALIST · AMERSFOORT · SINDS 2004 033 – 453 08 18info@klarensubsidieadvies.nl
WBSO
SPECIALIST
VOORBEELDEN WBSO voorbeelden Cases

WBSO · HERKENBAARHEID PER PROJECTTYPE

WBSO voorbeelden: welke projecten komen in aanmerking?

Voorbeelden van WBSO-projecten zijn de ontwikkeling van technisch nieuwe fysieke producten, productieprocessen of programmatuur en technisch-wetenschappelijk onderzoek. Doorslaggevend is niet dat een project innovatief klinkt, maar dat u zelf technische knelpunten oplost of een onverklaard technisch verschijnsel onderzoekt — en dat de uitkomst vooraf technisch onzeker is.

DOOR PETER KLAREN · LAATST GECONTROLEERD SEPTEMBER 2026 · BRON: HANDLEIDING WBSO 2026 (RVO)

WBSO voorbeelden in één oogopslag

ProjectMogelijk WBSO?Waarom
Nieuwe machine waarbij bestaande constructies de nauwkeurigheid niet halenmogelijkeigen technisch knelpunt
Bestaande machine groter uitvoerenmeestal nietopschaling alleen is onvoldoende
Biobased kunststof verwerken waarbij stroming en degradatie onvoorspelbaar wordenmogelijktechnisch nieuw proces
Standaard productielijn installeren en inregelenmeestal nietbestaande techniek
Eigen matchingalgoritme vanwege harde latencylimietmogelijkprogrammeertechnisch knelpunt
Webshop- of API-koppeling bouwenmeestal niettoepassing bestaande techniek
Oorzaak van onverwachte corrosie verklarenmogelijk TWOverklarend technisch onderzoek
Beste procesinstelling bepalen via proefreeksenmeestal nietvaststellend/optimaliserend

WBSO-voorbeelden: productontwikkeling (6)

Het gaat om de technische onzekerheid, wat de onderneming zelf ontwikkelt en waar regulier engineeringwerk ophoudt en S&O begint.

Robotarm met hogere positioneringsnauwkeurigheid

Situatie: Een machinebouwer moet een robotarm binnen ±0,05 mm positioneren bij hogere snelheid.

Technisch knelpunt: Mechanische speling en elastische vervorming leiden tot afwijkingen; bestaande lager- en dempingsconcepten voldoen niet.

Eigen ontwikkeling: Eigen constructie- en compensatieprincipe, ontwikkeld en getest in iteraties.

Waarom mogelijk WBSO: Eigen technisch knelpunt + technisch nieuwe constructie + technische onzekerheid.

Valt buiten S&O: Standaard robotarm configureren of een bestaand model opschalen.

Batterijsysteem met eigen thermisch beheer

Situatie: Een producent van energieopslag wil dezelfde energiedichtheid in een kleinere behuizing.

Technisch knelpunt: Snelladen veroorzaakt hotspots die bestaande koelplaten niet afdoende afvoeren.

Eigen ontwikkeling: Eigen combinatie van celpacking, faseovergangsmateriaal en adaptieve regeling.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw thermisch werkingsprincipe met vooraf onzekere prestaties.

Valt buiten S&O: Behuizing ontwerpen rond standaardcellen zonder nieuw thermisch principe.

Sensor met nieuw meetprincipe

Situatie: Meet trillingen in een olige omgeving met hoge temperatuur.

Technisch knelpunt: Bestaande sensoren verliezen daar signaalbetrouwbaarheid.

Eigen ontwikkeling: Eigen meetprincipe op basis van een alternatief fysisch effect, inclusief signaalverwerking.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuw meetprincipe + onzekere werking onder procescondities.

Valt buiten S&O: Een bestaande sensor alleen herkalibreren of inpassen.

Medisch implantaat met gecontroleerde afgifte

Situatie: Een medtech-bedrijf wil een werkstof gedurende zes maanden geleidelijk afgeven.

Technisch knelpunt: Bestaande dragers lossen te snel op of geven dosispieken.

Eigen ontwikkeling: Eigen matrix met gestuurde degradatiesnelheid, getest in versneld leeftijdsonderzoek.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw materiaalprincipe + onzekerheid over het afgifteprofiel.

Valt buiten S&O: Standaard formulering zonder technisch nieuw dragerprincipe.

Elektrische aandrijving met hogere vermogensdichtheid

Situatie: Een fabrikant moet 40% meer koppel leveren in hetzelfde flenspatroon.

Technisch knelpunt: Bestaande rotortopologie haalt de doelstelling niet binnen het thermisch budget.

Eigen ontwikkeling: Eigen elektromagnetische topologie en koelstructuur.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuw werkingsprincipe + onzekerheid over warmtehuishouding.

Valt buiten S&O: Bestaande motor enkel opvoeren met standaardmateriaal.

Circulair composiet met natuurvezelversterking

Situatie: Een producent wil glasvezel deels vervangen door natuurvezels zonder sterkteverlies.

Technisch knelpunt: Natuurvezels vertonen variërende hechting en vochtgevoeligheid.

Eigen ontwikkeling: Eigen vezelbehandeling en laminaatopbouw, gevalideerd met destructieve tests.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw materiaalconcept met onzekere mechanische prestaties.

Valt buiten S&O: Bestaand composiet alleen anders lamineren met bewezen receptuur.

Prototypegrens: een experimenteel prototype waarmee uitsluitend het werkingsprincipe wordt aangetoond kan onderdeel zijn van het S&O. Een verkoopbaar prototype of definitieve machine met gebruikerswaarde valt daar niet automatisch onder.

→ WBSO productontwikkeling · bekijk de uitgewerkte machinecase

WBSO-voorbeelden: procesontwikkeling (6)

Extrusie van biobased kunststof

Situatie: Een verwerker wil de doorvoersnelheid van een biobased compound verhogen.

Technisch knelpunt: Bij verhoging verandert de smeltviscositeit onverwacht en ontstaat instabiele laagdikte; conventionele instellingen zijn onbruikbaar.

Eigen ontwikkeling: Eigen combinatie van schroefgeometrie, temperatuurzonering en procesregeling, gevalideerd met proefruns.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuw procesprincipe + experimentele validatie.

Valt buiten S&O: Alleen de beste instellingen zoeken met de bestaande schroefopbouw.

Coating met lage VOC bij hogere lijnsnelheid

Situatie: Een coater moet de solventinhoud verlagen zonder de lijnsnelheid te verliezen.

Technisch knelpunt: Vervanging van solvent verandert viscositeit en filmvorming zodanig dat het bestaande applicatieprincipe faalt.

Eigen ontwikkeling: Eigen applicatie- en droogtraject inclusief aangepaste formulering.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw procesontwerp + onzekerheid over filmkwaliteit bij hogere snelheid.

Valt buiten S&O: Alleen de droogtemperatuur optimaliseren.

Warmtebehandeling met waterstofatmosfeer

Situatie: Een staalverwerker moet een nieuwe staalkwaliteit beschermen tegen ontkoling.

Technisch knelpunt: Bestaande atmosferen veroorzaken randkoolstofverlies bij de nieuwe samenstelling.

Eigen ontwikkeling: Eigen atmosfeerregeling en temperatuurprofiel, getest op proefstukken.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw procesvenster + technische onzekerheid over materiaaleigenschappen.

Valt buiten S&O: Standaard temperatuur-tijdcurve toepassen op bestaand staal.

Chemisch proces met continue route

Situatie: Een chemiebedrijf wil een batchproces omzetten naar een continue route.

Technisch knelpunt: Residentietijd- en warmteoverdrachtsverschillen maken gedrag onvoorspelbaar; schaalwetten uit de batch gelden niet.

Eigen ontwikkeling: Eigen reactorgeometrie en regeling, experimenteel gevalideerd op pilotschaal.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuwe procesroute + schaalonzekerheid.

Valt buiten S&O: De batch alleen groter uitvoeren.

Reststroom tot nieuw bouwmateriaal

Situatie: Een circulaire ondernemer verwerkt een industriële reststroom tot bouwplaatmateriaal.

Technisch knelpunt: Wisselende samenstelling van de reststroom maakt binding en sterkte onvoorspelbaar.

Eigen ontwikkeling: Eigen bindmiddelreactie en procesroute voor variërende invoer.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw proces voor onbekende samenstelling + mechanische onzekerheid.

Valt buiten S&O: Bewezen receptuur alleen opschalen.

Hogere toleranties in slijpvrij draaien

Situatie: Een toeleverancier moet de tolerantie van een draaionderdeel met factor twee aanscherpen.

Technisch knelpunt: Temperatuurdrift en klemspanning veroorzaken afwijkingen buiten de nieuwe tolerantie.

Eigen ontwikkeling: Eigen opspansysteem en compensatiestrategie, getest met meetreeksen.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuwe procesbeheersing + meetbare onzekerheid.

Valt buiten S&O: Bestaande klemmiddelen alleen fijner afstellen.

→ WBSO procesontwikkeling · bekijk de biobased-extrusiecase

WBSO-voorbeelden: software en programmatuur (8)

Matchingplatform met latencylimiet

Situatie: Een SaaS-bedrijf moet 250.000 kandidaten realtime vergelijken.

Programmeertechnisch probleem: Bestaande datastructuren halen de vereiste latency niet binnen het geheugenbudget.

Eigen ontwikkeling: Nieuwe partitionerings- en scoringsmethode, gerealiseerd in eigen programmatuur.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuw informatietechnologisch werkingsprincipe + technische onzekerheid.

Valt buiten S&O: UI, standaard API-koppelingen en cloudconfiguratie.

AI-inference op edgehardware

Situatie: Een visionmodel moet op beschikbare edgehardware voldoende framerate halen.

Programmeertechnisch probleem: Het bestaande model overschrijdt geheugen- en energieverbruik; standaardruntimes bieden geen oplossing.

Eigen ontwikkeling: Eigen programmatuur voor verwerking, scheduling en modeluitvoer.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch probleem zit in de eigen programmatuur, niet in modeltoepassing.

Valt buiten S&O: Een bestaand AI-model via een API integreren.

Distributed dataplatform voor sensorstromen

Situatie: Miljoenen sensoren leveren continue telemetrie die realtime geanalyseerd moet worden.

Programmeertechnisch probleem: Bestaande message brokers en databases halen de combinatie van doorvoer en consistentie niet.

Eigen ontwikkeling: Eigen distributie- en consistentielaag met nieuwe verwerkingspijplijn.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw informatietechnologisch werkingsprincipe + schaalonzekerheid.

Valt buiten S&O: Een bestaand platform alleen horizontaal opschalen.

Embedded regelalgoritme voor autonoom voertuig

Situatie: Een aggregaat moet autonoom navigeren met beperkte rekenkracht.

Programmeertechnisch probleem: Bestaande planningalgoritmen zijn te traag of te groot voor de embedded target.

Eigen ontwikkeling: Eigen gereduceerd algoritme met nieuwe geheugen- en timingarchitectuur.

Waarom mogelijk WBSO: Programmeertechnisch knelpunt + onzekere haalbaarheid op de target.

Valt buiten S&O: Standaard navigatiesoftware alleen parametriseren.

Eigen databaseschema voor tijdreeksen

Situatie: Een industrieel platform moet hoge frequentie meetdata met secondegranulariteit opslaan en direct bevragen.

Programmeertechnisch probleem: Generieke databases degraderen bij deze schrijf- en leescombinatie.

Eigen ontwikkeling: Eigen opslag- en indexeringsstructuur voor tijdreeksen.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuwe datastructuur met onzekere prestaties onder productiebelasting.

Valt buiten S&O: Een bestaande tijdelijndatabase installeren en afstemmen.

Beveiligingsarchitectuur met zero-knowledge verificatie

Situatie: Een fintech-platform moet transacties verifiëren zonder vertrouwelijke data te delen.

Programmeertechnisch probleem: Bestaande protocollen voldoen niet aan de combinatie van snelheid en bewijsgrootte.

Eigen ontwikkeling: Eigen verificatieprotocol en cryptografische implementatie.

Waarom mogelijk WBSO: Technisch nieuw werkingsprincipe in programmatuur + onzekere prestaties.

Valt buiten S&O: Standaard TLS en bestaande libraries toepassen.

Modelcompressie voor realtime voorspelling

Situatie: Een voorspellend model moet binnen milliseconden antwoorden op een productieomgeving.

Programmeertechnisch probleem: Volledige modellen zijn te traag; bestaande compressietechnieken verliezen te veel nauwkeurigheid.

Eigen ontwikkeling: Eigen compressie- en kwantisatiemethode met behoud van nauwkeurigheid.

Waarom mogelijk WBSO: Programmeertechnisch knelpunt + onzekere nauwkeurigheidsruil.

Valt buiten S&O: Een kleiner standaardmodel kiezen uit een catalogus.

Schaalbare rendering engine voor configuratoren

Situatie: Een 3D-configurator moet fotorealistische previews in de browser renderen op gemiddelde hardware.

Programmeertechnisch probleem: Bestaande engines halen de combinatie van kwaliteit en framerate niet zonder zware plugins.

Eigen ontwikkeling: Eigen renderingpijplijn met nieuwe level-of-detail-strategie.

Waarom mogelijk WBSO: Nieuw informatietechnologisch werkingsprincipe + prestatieonzekerheid.

Valt buiten S&O: Een bestaande engine alleen met instellingen afstemmen.

Formele programmeertaal: de technisch nieuwe oplossing wordt daadwerkelijk gerealiseerd in programmatuur in een formele programmeertaal. Het blijft niet bij een algoritme, architectuur of functioneel ontwerp.

→ WBSO software en programmatuur · bekijk de uitgewerkte matchingcase

WBSO-voorbeelden: technisch-wetenschappelijk onderzoek (6)

Bij TWO draait het niet om het oplossen van een knelpunt maar om het verklaren van een onverklaard technisch verschijnsel, volgens een bij de aanvraag voldoende concrete, systematische en planmatige onderzoeksopzet.

Onverwachte delaminatie onder cyclische belasting

Situatie: Een laminatenproducent ziet delaminatie optreden bij lagen die volgens berekening veilig zijn.

Onverklaard technisch verschijnsel: Bestaande literatuur en interne kennis geven geen verklaring voor het mechanisme.

Onderzoeksopzet: Systematische experimenten met variërende belasting, temperatuur en materiaalpartijen om het onderliggende mechanisme te verklaren.

Waarom mogelijk TWO: Verklarend technisch onderzoek gericht op nieuwe technische kennis.

Valt buiten S&O: Vaststellen bij welke instelling de minste delaminatie optreedt (optimaliseren).

Snelle corrosie onder specifieke procescondities

Situatie: Een installatie corrodeert sneller dan het materiaalcertificaat voorspelt.

Onverklaard technisch verschijnsel: De oorzaak van de versnelde corrosie onder deze condities is onbekend.

Onderzoeksopzet: Onderzoek naar het chemische mechanisme met gecontroleerde blootstellingsexperimenten.

Waarom mogelijk TWO: Verklarend onderzoek naar het mechanisme, niet naar de beste instelling.

Valt buiten S&O: Design-of-experiments die alleen de minst corrosieve omstandigheden vaststelt.

Instabiele kristallisatie in een coatingproces

Situatie: Een coatingproducent ziet wisselende kristalvormen bij schijnbaar identieke batches.

Onverklaard technisch verschijnsel: Waarom de ene batch een andere morfologie vertoont is onverklaard.

Onderzoeksopzet: Microscopisch en calorimetrisch onderzoek naar kiemvorming en groeimechanisme.

Waarom mogelijk TWO: Nieuwe verklarende kennis over het kristallisatiemechanisme.

Valt buiten S&O: Bij welke temperatuur de gewenste vorm het meest optreedt (vaststellend).

Vroegtijdig falen van lasverbindingen

Situatie: Gelaste verbindingen falen eerder dan op basis van keuringen verwacht.

Onverklaard technisch verschijnsel: Het falingsmechanisme is niet te verklaren met bestaande inzichten.

Onderzoeksopzet: Metaallografisch en fractografisch onderzoek naar het falingsmechanisme onder variërende omstandigheden.

Waarom mogelijk TWO: Verklarend onderzoek naar het mechanisme.

Valt buiten S&O: Alleen het lasprotocol aanpassen tot het falen stopt (procedureel).

Afwijkende gistingskinetiek in een biotechnologisch proces

Situatie: Een biotech-proces vertoont onverwachte vertraging bij een specifieke substraatcombinatie.

Onverklaard technisch verschijnsel: De biologische oorzaak van de vertraagde kinetiek is onbekend.

Onderzoeksopzet: Gestuurde fermentatie-experimenten en analyse van metabolieten om het mechanisme te verklaren.

Waarom mogelijk TWO: Verklarend biologisch-technisch onderzoek.

Valt buiten S&O: Voedingsmedium optimaliseren tot de snelheid acceptabel is.

Warmteafgifte van een powermodule bij pulserende belasting

Situatie: Een energiemodule vertoont thermische degradatie die modellen niet voorspellen.

Onverklaard technisch verschijnsel: De extra warmteontwikkeling onder pulserende belasting is onverklaard.

Onderzoeksopzet: Thermisch en elektrisch karakteriseringsonderzoek naar het onderliggende fysische effect.

Waarom mogelijk TWO: Nieuwe fysisch-technische verklaring.

Valt buiten S&O: Bij welke duty cycle de temperatuur laag blijft (vaststellend).

→ WBSO technisch-wetenschappelijk onderzoek · bekijk de kristallisatiecase

Voorbeelden per sector

WBSO wordt niet bepaald door de sector. Deze sectoren komen in de praktijk vaak voorbij:

SectorTypisch WBSO-achtig voorbeeld
MachinebouwNieuw werkingsprincipe voor positioneren, aandrijven of bewerken
EnergietechniekThermisch beheer, power electronics of opslagsystemen met nieuwe topologie
ElektronicaNieuw meetprincipe of embedded ontwerp met harde timing- of energie-eisen
MedtechMateriaal- of afgifteprincipe voor implantaten en disposables
BiotechNieuwe bioprocessen of verklarend onderzoek naar biologische mechanismen
ChemieNieuwe procesroutes, katalysatoren of continue processen
VoedingsmiddelenNieuwe conserverings- of textuurprincipes, verklarend onderzoek aan structuur
Circulaire materialenReststromen tot nieuwe materialen met onzekere eigenschappen
SaaS / softwareEigen algoritmen, datastructuren en infrastructuur met prestatieknelpunten
AIEigen inferentie- of compressietechniek in programmatuur (niet enkel modeltoepassing)
Embedded systemsEigen regelalgoritmen binnen harde geheugen- en tijdbudgets
RoboticaNieuwe besturings- of compensatieprincipes voor nauwkeurigheid

Voorbeelden die juist géén WBSO zijn

ProjectWaarom geen WBSO
Bestaande machine opschalen naar een grotere uitvoeringOpschaling zonder nieuw technisch principe
Standaard productielijn installeren en afregelenToepassing van bestaande techniek
Webshop of API-koppeling bouwenFunctionele toepassing, geen technisch nieuw werkingsprincipe
Marktonderzoek naar productideeënGeen technisch ontwikkelwerk
Bestaande AI-modellen via API toepassenToepassing beschikbare technologie
Procesinstellingen optimaliseren met proefreeksenVaststellend/optimaliserend, geen technisch nieuw proces
Onderhoudsplanning verbeterenOrganisatorisch, geen S&O
Bestaand product restylen of herinnenVormgeving, geen technisch nieuw werkingsprincipe

Uitgewerkte WBSO-cases

De voorbeelden hierboven zijn bedoeld voor herkenning: kort en representatief. Wilt u zien hoe een complete WBSO-case eruitziet — van aanvraag tot administratie — dan vindt u die op de casepagina.

Veelgestelde vragen over WBSO-voorbeelden

Welke projecten komen voor WBSO in aanmerking?
Technisch nieuwe fysieke producten, productieprocessen of programmatuur, en technisch-wetenschappelijk onderzoek. Doorslaggevend zijn de eigen technische knelpunten, de eigen oplossing en de technische onzekerheid.
Moet mijn product nieuw voor de markt zijn?
Nee. Technisch nieuw voor uw eigen onderneming is bepalend, naast technische knelpunten en onzekerheden.
Is een nieuwe app automatisch WBSO?
Nee. Functioneel nieuwe software is niet automatisch technisch nieuwe programmatuur. Er moet een programmeertechnisch knelpunt en een nieuw werkingsprincipe in programmatuur zijn.
Is een prototype WBSO?
Mogelijk. Een experimenteel prototype zonder gebruikerswaarde kan onderdeel zijn van het S&O. Prototypes die verkrijgbaar zijn of als bedrijfsmiddel dienen, vallen erbuiten.
Is procesoptimalisatie WBSO?
Niet automatisch. Alleen instellingen testen en het beste procesvenster zoeken is geen S&O. Er moet een technisch nieuw procesprincipe met eigen knelpunten zijn.
Is AI WBSO?
Het gebruik van AI is op zichzelf niet genoeg. Eigen technisch nieuwe programmatuur — zoals eigen inferentie- of compressietechnieken — kan mogelijk kwalificeren. Voor 2027 is een mogelijke verruiming aangekondigd maar nog niet definitief.
Is wetenschappelijk onderzoek altijd WBSO?
Nee. Technisch-wetenschappelijk onderzoek moet technisch én verklarend zijn. Vaststellend of optimaliserend onderzoek kwalificeert niet.

Staat uw project niet tussen de voorbeelden?

Geen WBSO-project is exact hetzelfde. Wij beoordelen of uw technische knelpunt, eigen oplossingsrichting of onderzoeksvraag binnen de WBSO kan passen.

BRONNEN EN INHOUDELIJKE CONTROLE

RVO — Handleiding WBSO 2026

Gecontroleerd door Peter Klaren, WBSO-specialist sinds 2004. Laatst inhoudelijk bijgewerkt: 21 september 2026.