WBSO CASE · TECHNISCH-WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK

Onderzoek naar kristallisatiegedrag in een coatingproces

Wisselende kristalvormen bij schijnbaar identieke batches. Deze case laat zien wat een onverklaard technisch verschijnsel is, hoe het onderzoek systematisch is opgezet en waar onderzoek eindigt en productontwikkeling begint.

INHOUDELIJK BEORDEELD DOOR PETER KLAREN · LAATST GECONTROLEERD SEPTEMBER 2026 · GEBASEERD OP HANDLEIDING WBSO 2026

Representatieve case: dit dossier is samengesteld op basis van veelvoorkomende WBSO-situaties en geanonimiseerd; het is geen letterlijke weergave van één klantdossier.

Case in elf fases

De onderneming en uitgangssituatieEen coatingproducent brengt functionele lagen aan waarin de kristallijne structuur de producteigenschappen bepaalt. Schijnbaar identieke batches vertonen wisselende kristalvormen.

Het onderzoeksdoelVerklaren waarom dezelfde formulering onder schijnbaar identieke omstandigheden verschillende kristallijne morfologieën oplevert.

Het onverklaarde technisch verschijnselDe ene batch vertoont een grove, de andere een fijne kristalvorm, zonder dat samenstelling, temperatuur of verwerkingshistorie het verschil verklaren. Een praktische toepassing van de kennis stond los van dit primaire onderzoeksdoel.

Waarom bestaande kennis tekortschootDe gangbare kiemvormingstheorie voorspelt voor deze bindmiddel-pigmentcombinatie juist uniform gedrag. Literatuur en interne kennis bieden geen verklaring voor het waargenomen gedrag.

OnderzoeksopzetBij de aanvraag was een concrete, systematische en planmatige onderzoeksopzet vastgesteld: gecontroleerde blootstellingsexperimenten met variatie van temperatuur, luchtvochtigheid en pigmentlading. Tijdens het onderzoek leidden tussentijdse bevindingen tot gerichte vervolgexperimenten.

ExperimentenParallelle kristallisatie-experimenten, differentiële scanningcalorimetrie (DSC), röntgendiffractie (XRD) en elektronenmicroscopie (SEM) over meerdere batches en condities.

Technisch resultaatHet mechanisme is verklaard: onder een specifieke vochtconditie katalyseren pigmentdeeltjes heterogene kiemvorming, wat de morfologieverschillen volledig verklaart en voorspelbaar maakt.

Wat kwalificeerde als S&OHet systematisch uitgevoerde, verklarend technisch onderzoek dat nieuwe theoretische en praktische technische kennis opleverde over het kiemvormingsmechanisme.

Wat kwalificeerde nietHet na afloop aanpassen van het productierecept (productontwikkeling), routinematige kwaliteitscontrole en productie.

Waar eindigde het onderzoekHet onderzoek eindigde bij het verkregen inzicht en het voorspellende model. Vervolgvraagstukken — zoals het omzetten van de kennis in een robuustere formulering — zouden als nieuw ontwikkelingsproject apart beoordeeld moeten worden.

Welke projectadministratie paste hierbijOnderzoeksopzet en hypothesen, meetreeksen, microscopie- en diffractieresultaten, tussentijdse bevindingen en onderzoeksnotities met datum en maker.

Zo vertaalt dit zich naar een WBSO-aanvraag

Element	Invulling
Onderzoeksdoel	verklaren van wisselende kristalvorm bij identieke batches
Onverklaard verschijnsel	morfologieverschil zonder verklaring in literatuur of interne kennis
Onderzoeksopzet	gecontroleerde experimenten met DSC, XRD en SEM over condities en batches
Nieuwe kennis	heterogene kiemvorming gekatalyseerd door pigment onder specifieke vochtconditie

Verdieping: WBSO technisch-wetenschappelijk onderzoek · projectadministratie bij onderzoek

Lijkt uw project op deze case?

Leg uw technische knelpunt of onderzoeksvraag voor. We vergelijken uw situatie met de WBSO-criteria en geven een eerste inhoudelijke inschatting.

Bespreek mijn project Meer voorbeelden

BRONNEN EN INHOUDELIJKE CONTROLE

RVO — Handleiding WBSO 2026

Gecontroleerd door Peter Klaren, WBSO-specialist sinds 2004. Laatst inhoudelijk bijgewerkt: 21 september 2026. Deze case is samengesteld en geanonimiseerd.